Từ điển Tiếng Việt
"lục bát" là gì?

một thể thơ mà các thể thức được thể hiện trong một khổ gồm hai dòng: dòng 6 tiếng (câu lục) và dòng 8 tiếng (câu bát).

Các thể thức chủ yếu cuả thơ LB:

- Gieo vần: vừa gieo vần chân, vừa gieo vần lưng; tiếng cuối câu lục gieo vần xuống tiếng thứ sáu câu bát, tiếng cuối câu bát gieo vần xuống tiếng cuối câu lục tiếp theo.

- Phối điệu (luật bằng trắc): hình mẫu cuả các tác phẩm lục bát cổ điển được phối điệu như sau:

o b o t o b

o b o t o b o b

Trong đó: b - bằng, t - trắc, o - tự do (bằng hoặc trắc). Tiếng thứ sáu và tiếng thứ tám cuả câu bát tuy cùng là thanh bằng nhưng cần có sự kết hợp chuyển đổi giữa bổng (thanh ngang) và trầm (thanh huyền).

- Ngắt nhịp: thông thường là nhịp chẵn, mỗi nhịp hai tiếng. Tuy vậy, có thể gặp lối ngắt nhịp lẻ, mỗi nhịp ba tiếng.

 Ngoài ra, còn có thể gặp một số ngoại lệ:

- Thanh bằng ở tiếng thứ hai đổi thành thanh trắc; thanh trắc ở tiếng thứ tư (dòng lục) đổi thành thanh bằng.

- Câu thơ không còn kích thước thông thường, mà có thể thêm hoặc bớt một số tiếng (thường là thêm), vd.:

Một trăm chiếc nốc chèo xuôi

 Không có chiếc mô chèo ngược để ta gởi lời viếng thăm

- Tiếng cuối câu lục gieo xuống tiếng thứ tư dòng bát. Tiếng thứ tư này vốn mang thanh trắc, phải chuyển thành thanh bằng (trầm), vd.

Con cò mà đi ăn đêm

Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao

Thơ LB cho phép mọi sự tìm tòi sáng tạo về âm luật trong các bài thơ cụ thể. Trong thơ ca Việt Nam, thể LB chiếm một vị trí quan trọng, được nhiều nhà thơ sử dụng và công chúng yêu thích.